• Marta Burzyńska

ZWIEDZAMY OJCOWSKI PARK NARODOWY. CO WARTO ZOBACZYĆ?


Ojcowski Park Narodowy to najmniejszy park narodowy w Polsce położony w południowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej w odległości zaledwie około 16 km od Krakowa. Przez niektórych nazywany krainą skał i nietoperzy. To jedno z naszych ulubionych miejsc na krótką jednodniową wycieczkę poza miasto. Park jest świetnym kierunkiem na wypad za miasto zarówno z Krakowa, jak i z okolicznych miejscowości. Uwielbiamy go odwiedzać o każdej porze roku, gdyż za każdym razem prezentuje zupełnie inne oblicze. Jednak zdecydowanie najczęściej lubimy tu przyjeżdżać jesienią, kiedy w parku robi się kolorowo i krajobraz zostaje wymalowany kolorami jesieni. Królewska czerwień, połyskujące złoto, intensywny pomarańcz, ciemny brąz – taką feerią barw mienią się drzewa, które wcześniej cieszyły oko różnymi odcieniami zieleni.

Ojcowski Park Narodowy oprócz pięknej natury na obszarze 21,46 km kwadratowych skrywa wiele ciekawych atrakcji. To, z czym najbardziej jest kojarzony Ojcowski Park Narodowy, to białe wapienne skały przybierające najróżniejsze kształty, otoczone przez bujną roślinność, jaskinie zamieszkiwane przez nietoperze, będące symbolem parku, ruiny zamków, oraz malowniczo wijące się potoki wokół doliny Prądnika i Sąspowskiej. Dziś zabieram Was na małą wycieczkę po Ojcowskim Parku Narodowym i pokażę co warto w nim zobaczyć, a jest tego naprawdę sporo!!


Co warto zobaczyć w Ojcowskim Parku Narodowym?


1. Zamki i grody na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego

Na terenie parku możemy podziwiać dwa średniowieczne zamki leżące na słynnym Szlaku Orlich Gniazd. Obie ojcowskie warownie wybudowano aby chronić szlak handlowy ciągnący się wzdłuż Doliny Prądnika. Niestety po dawnych grodach zbudowanych w okolicy niewiele pozostało.

  • Zamek w Ojcowie

Jedną z głównych atrakcji Ojcowskiego Parku Narodowego są ruiny średniowiecznego zamku kazimierzowskiego. Wzniesionego na Górze Zamkowej na polecenie Kazimierza Wielkiego w drugiej połowie XIV wieku. Do dzisiejszych czasów zachowały się niestety tylko nieliczne jego fragmenty min: resztki murów obronnych i budynków mieszkalnych, brama wjazdowa, ośmioboczny obniżony stołp (wieża obronna), oraz przykryta kratą studnia. Ruiny zamku w Ojcowie, leżącego na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, wybudowano w systemie fortyfikacji, znanych dziś pod nazwą Szlaku Orlich Gniazd. Był to system średniowiecznych zamków, mających niegdyś chronić zachodnią granicę Królestwa Polskiego. Przez ostatnie lata ruiny zamku były remontowane i dziś możliwe jest ich zwiedzanie w odresturowanej postaci. Szczególnie pięknie prezentuje się brama wjazdowa. Legenda głosi, że nazwa warowni, w swej pierwotnej formie brzmiąca Ociec, została nadana przez samego króla na pamiątkę walki o tron krakowski jego ojca – Władysława Łokietka, który ukrywał się w jednej z jaskiń


Zamek w Ojcowie informacje praktyczne:

- Zamek można zwiedzać od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-15:00 (ostatnie wejście 14:30), oraz soboty i niedziele w godzinach 9:00-16:00 (ostatnie wejście 15:30). Z wyłączeniem kilku dni w roku.

- Bilet wstępu normalny 18 zł, ulgowy 9 zł.

  • Zamek w Pieskowej Skale

To bez wątpienia najpopularniejsza atrakcja Ojcowskiego Parku Narodowego, górująca na zboczu Doliny Prądnika. Zamek ten, podobnie jak Kazimierzowski w Ojcowie, jest częścią dawnego systemu obronnego zachodniej granicy Małopolski broniącym drogi handlowej z Krakowa na Śląsk. Zamek Pieskowa Skała wchodzi w skład Szlaku Orlich Gniazd. To wspaniale zachowana niemal w pierwotnym stanie, renesansowa budowla i dawne rodzinne gniazdo rodu Szafrańców. Zachwyt wzbudza arkadowy dziedziniec, wzorowany na wawelskim, ozdobiony 24 maszkaronami. Zamek udostępniony jest do zwiedzania przez cały rok i jest on odziałem Zamku Królewskiego na Wawelu.

Ciekawostką jest fakt, że na zamku kręcono sceny do wielu popularnych polskich filmów min: „Stawka większa niż życie”, „Podróż za jeden uśmiech”, „Janosik”, „Ogniem i mieczem” czy „Nie kłam, kochanie”. Szczegółowe informacja o godzinach otwarcia i cenach biletów znajdziecie tutaj.


  • ·Grodzisko i Pustelnia błogosławionej Salomei

Jest to kompleks religijny znajdujący się w miejscowości Grodzisko, na trasie z Ojcowa do Zamku Pieskowa Skała. Wysoko ponad doliną wznosi się na fundamentach dawnego klasztoru barokowy kompleks, w skład którego wchodzą: Kościół Najświętszej Marii Panny w Grodzisku, Groty modlitewne i domki modlitwy. Zachowała się też oryginalna pustelnia błogosławionej Salomei. Wiąże się z tym miejscem ciekawa historia, która sięga XIII wieku, kiedy na górującym nad Doliną Prądnika wapiennym zboczu doliny Bolesław Wstydliwy postawił obronny gródek. Kilkanaście lat później oddał Grodzisko wraz z przyległymi wioskami i późniejszą Skałą swej siostrze Salomei, która po śmierci męża, wstąpiła do klasztoru Klarysek. Bolesław Wstydliwy dając Grodzisko Salomei polecił aby w tym miejscu wybudowała potężny, obronny zamek, a przy nim klasztor. Zabudowa wzgórza klasztornego musiała być niezbyt bezpieczna, gdyż siostry od pocz. XIV w. starały się o przeniesienie w inne miejsce. Ostatecznie Władysław Łokietek przeniósł klaryski do Krakowa do kościoła św. Andrzeja. Opuszczony zespół klasztorny popadł w ruinę i dopiero za sprawą toczącego się w XVII wieku procesu beatyfikacyjnego Salomei miejsce zaczęło odzyskiwać swoje dawne znaczenie religijne. Można tu dojechać od strony Skały i pozostawić samochód na bezpłatnym parkingu, lub przejść pieszo szlakiem niebieskim, oraz czerwonym.


2. Jaskinie w Ojcowskim Parku Narodowym

Na obszarze Parku występuje największe na Jurze Krakowsko – Częstochowskiej skupisko jaskiń i grot powstałych w wapiennych skałach. Do tej pory doliczono się na terenie parku ponad 700 różnej wielkości jaskiń. Jednak turystom udostępniono tylko dwie z nich: Jaskinię Ciemną i Jaskinię Łokietka. Wszystkie jaskinie stanowią dogodne siedlisko dla nietoperzy – małych, latających ssaków poruszających się za pomocą echolokacji, które są symbolem parku.

  • Jaskinia Łokietka

Jest to największa jaskinia na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego. Grota składa się z kilku sal i korytarzy o długości 320 metrów i stanowi obowiązkowy punkt wycieczek. Wejście do jaskini zamyka krata z motywem pajęczyny nawiązująca do pobytu Władysława Łokietka, który ukrywał się tam przed królem czeskim Wacławem II. Pajęczyna w korytarzu wejściowym, pokryta kroplami porannej rosy, zmyliła pogoń. Przyszły król Polski odpoczywał na kamiennym łożu w „sypialni”, a w „kuchni”, czyli skalnej wnęce, przygotowywał sobie posiłki przynoszone mu przez włościan przez otwarty ku górze korytarz wstępny.


Jaskinia Łokietka informacje praktyczne:

– Codziennie w godz. 9.00 do 17.00 (ostatnie wejście o godz. 16.30). Wejścia co 30 min w grupach do 50 os. Obowiązuje kolejność przybycia i zakupu biletu w kasie (brak możliwości rezerwacji telefonicznej ani na późniejszą godzinę).

– Bilet Normalny kosztuje 26 zł a ulgowy 13 zł.

  • Jaskinia Ciemna

Na zboczu po drugiej stronie Doliny Prądnika, w masywie Góry Koronnej, znajduje się druga udostępniona do zwiedzania jaskinia w parku czyli Jaskinia Ciemna . Stanowi ona fragment dawnego systemu podziemnych korytarzy i komór, o łącznej długości 230 m. Jaskinia jest uważana za największą pod względem wielkości komory na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Jej długość wynosi 88 metrów, szerokość ok. 20 m, a wysokość dochodzi miejscami do 10 metrów. Do Jaskini Ciemnej prowadzi dość stromy zielony szlak, a wejście do niej znajduje się na zboczu Doliny. Jaskinia Ciemna zaliczana jest do najcenniejszych stanowisk archeologicznych w Polsce, niegdyś zamieszkiwali ją Neandertalczycy, po których do dziś archeolodzy odnajdują liczne narzędzia. Na pamiątkę byłych mieszkańców przy jaskini utworzono niewielką ekspozycję przedstawiającą neandertalską rodzinę. Wnętrze jaskini jest wilgotne, temperatura wynosi ok. + 7°C przez cały rok.


Jaskinia Ciemna informacje praktyczne:

- Do jaskini można wejść codziennie od 7 maja 2021(piątek) do 15 września w godz. 9.00 do 17.00 (ostatnie wejście o godz. 16.00). Wejścia co godzinę w grupach do 30 os. Obowiązuje rezerwacja telefoniczna zwiedzania w kasie jaskini tel. 123801011.

- Jaskinia Ciemna jest zamknięta w sezonie zimowym ze względu na ochronę nietoperzy.

- Jaskinia nie jest oświetlona elektrycznie. Zwiedzanie zajmuje około 15 minut i odbywa się z przewodnikiem za pomocą świeczek.

- Kasa znajduje się około 200 metrów od Bramy Krakowskiej w stronę Igły Deotymy.

- Bilet Normalny kosztuje 14 zł a ulgowy 7 zł.

3. Zabytkowa drewniana zabudowa w Dolinie Prądnika

Na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego warto zwrócić uwagę na drewnianą zabudowę wsi Ojców. Znajduje się tam sporo drewnianych zabudowań pochodzących z XIX i XX wieku. W większości są to obiekty mieszkalne i gospodarcze, zamieszkiwane przez lokalnych mieszkańców. Część z nich to stare hotele, pensjonaty i wille, z których korzystali kuracjusze odwiedzający ojcowskie uzdrowisko, które pełniło tę funkcję od połowy XIX wieku. Były one budowane na kształt stylu alpejskiego, jednak z miejscowymi zdobieniami. Niestety do dziś przetrwało niewiele obiektów, a w większości są one mocno zniszczone. Warto jednak zwrócić uwagę na kilka obiektów: Hotel pod Kazimierzem, Hotel pod Łokietkiem, Willa pod Koroną, Willa pod Berłem, Willa Koziarnia i Bazar Lwowski.

  • Kaplica „Na Wodzie” p.w. św. Józefa Robotnika

Kolejną bardzo popularną atrakcją w OPN jest Kaplica „Na Wodzie”, która została wzniesiona w 1901 roku, z przebudowanych łazienek zdrojowych u podnóży skał zwanych Prałatkami, w tzw. stylu szwajcarsko-ojcowskim. Z kaplicą wiąże się pewna legenda. Otóż Ojców na przełomie XIX i XX w. był znaną miejscowością uzdrowiskową i letniskową, w której nie było świątyni. Ponieważ car Mikołaj II wydał zarządzenie zabraniające stawiania obiektów sakralnych na ziemi ojcowskiej. Ale, że zakaz brzmiał "na ojcowskiej ziemi", sprytni mieszkańcy zbudowali kapliczkę na rzece Prądnik, na betonowych podporach tym samy nie łamiąc zakazu.

  • Boroniówka Osada Młynarska

Boroniówka to stara osada młynarska, która znajduje około kilometr za Kaplicą na Wodzie. W tym wyjątkowym miejscu można zobaczyć zabytkowy stary młyn napędzany kołem wodnym, oraz tartak wodny na jedną piłę, przyjrzeć się pochodzącej z 1850 roku zabudowie mieszkalnej, oraz gospodarczej. Jest to najstarszy i najcenniejszy zespół młynarski w Dolinie Prądnika, a zarazem interesujący przykład drewnianej architektury przemysłowej. Na terenie Boroniówki znajduje się kawiarnia, w której można się napić się pysznej lemoniady a także zjeść kruche ciasteczka. Można również zakupić mieloną we młynie mąkę, która powstaje jak za dawnych czasów, poprzez mielenie ziarna pomiędzy kamieniami, a następnie jest przesiewana, dając otręby, oraz mąkę pytlową.

Osadę Młynarska można odwiedzić w wybrane soboty , niedziele i święta , w godzinach 10:00 – 17:00, oraz w tygodniu po wcześniejszym umówieniu się. Bilet wstępu kosztuje 14 zł normalny, oraz 10 zł ulgowy. Przy Boroniówce znajduje się bezpłatny parking dla gości.


4. Niezwykłe formacje skalne w Ojcowie

  • Brama Krakowska

To jedna z najbardziej znanych formacji skalnych w Ojcowie. Składa się ona z dwóch kolumn, wyższej i niższej, o wysokościach około 20 i 15 metrów. Jej nazwa wywodzi się od biegnącego w średniowieczu przez Dolinę Prądnika szlaku handlowego z Krakowa na Śląsk. Z tym miejscem wiąże się lokalna legenda według, której odległość dzieląca kolumny Bramy Krakowskiej z roku na rok stale się zmniejsza. Gdy w końcu połączą się dwa bloki skalne, wówczas nastąpi koniec świata. Dlatego też niektórzy turyści przechodzący przez bramę umieszczają pod skałami kije, starając się tym samym uniemożliwić ich przesuwanie się.

  • Rękawica

Jest to wapienny ostaniec, który swoim kształtem przypomina pięciopalczastą rękawicę bądź dłoń. Ta niezwykle fotogeniczna skała góruje nad Doliną Prądnika na jego zachodnim zboczu w masywie Góry Koronnej, tuż przy Jaskini Ciemnej. Najlepiej prezentuje się z punktu widokowego nieco powyżej Jaskini Ciemnej, choć doskonale ją również widać z Doliny Prądnika. Skała Rękawica nazywana jest również Pięciopalcówką lub Białą Ręką, a powstanie jej nazwy wiąże się z jedną legendą. Według, której miejscowa ludność schroniła się przed Tatarami, podczas najazdu na Polskę w Jaskini Ciemnej. Bóg zasłonił wejście do jaskini własną dłonią, by ratować ich przed niewolą. A gdy bezpieczni wieśniacy wyszli już z ukrycia, w miejscu Bożej ręki widniała ogromna skała, właśnie w kształcie dłoni.

  • Igła Deotymy

Nazwa tej charakterystycznej wapiennej iglicy pochodzi od słowa Deotyma, literackiego pseudonimu poetki Jadwigi Łuszczewskiej. Pisarka podobno mieszkała w willi „Pod Koroną”, obok Igły Deotymy i czerpała natchnienie do swoich wierszy w otoczeniu przyrody Dolinie Prądnika.

  • Maczuga Herkulesa

Najbardziej oryginalna skała w Ojcowskim Parku Narodowym, jest z pewnością jedną z najciekawszych jego atrakcji. Pięknie komponując się ze stojącym nieopodal zamkiem w Pieskowej Skale i stanowi najpopularniejszy akcent krajobrazowy w Dolinie Prądnika. Na jej szczycie znajduje się krzyż, upamiętniający jej pierwsze zdobycie w roku 1933. Skała ma 25 metrów wysokości. Jest efektem działania wody, powietrza i nierównomiernej odporności na wietrzenie wapnia, z którego jest zbudowana. Według jednej z legend Maczuga Herkulesa powstała w wyniku umowy pomiędzy Twardowskim, a diabłem, który miał postawić skałę cieńszym krańcem do ziemi.

5. Inne atrakcje w Ojcowskim Parku Narodowym

  • Źródełko Miłości

Tuż obok Bramy Krakowskiej na głównym szlaku Ojcowskiego Parku Narodowego znajduje się niewielkie źródełko zwane „źródełkiem miłości”. Choć terenie Ojcowskiego Parku Narodowego jest wiele naturalnych źródeł, to niewątpliwie to jest najsłynniejsze i często odwiedzane przez turystów. Pierwotnie woda wypływała tuż przy lewej skale Bramy Krakowskiej, ale od czasu budowy drogi przez Dolinę Prądnika woda wypływa poniżej niej. Zgodnie z legendą para, która wspólnie spróbuje wody ze źródełka, zostanie połączona wieczną miłością, stąd też wzięła się jej nazwa. Jednak odradzam tę próbę, gdyż jakiś czas temu badania sanepidu, wykazały obecność bakterii Escherichia coli, także albo miłość, albo ryzyko ciężkiego zatrucia...

  • Skałka Jonaszówka

Jonaszówka, nazywana też Grubym Jankiem, jest świetnym punktem widokowym na dolinę oraz Zamek Ojcowski. Ta niewielka skała znajduje się na styku Doliny Prądnika, oraz Doliny Sąspowskiej, tuż nad stawami z hodowlą pstrąga tęczowego. Jonaszówka ma ok. 20 m wysokości, na jej szczycie znajdowało się dawniej dno Doliny Sąspowskiej i Prądnika. Wejście na skałę zajmuje kilka minut, prowadzi na jej szczyt ścieżka z poręczą, jednak ze względu na wyślizgane wapienne skały trzeba szczególnie uważać , gdy jest mokro. Na szczycie znajdziecie niewielką platformę widokową wraz z barierkami, oraz tablicą, na której została opisana panorama.

  • ·Ekspozycja Przyrodnicza

Mieszcząca się dawnym Hotelu Pod Łokietkiem Ekspozycja Przyrodnicza Ojcowskiego Parku Narodowego to znakomite źródło wiedzy o tym jak powstała Dolina Prądnika, jej jaskinie, oraz kiedy zamieszkali w nich pierwsi ludzie. Zwiedzanie rozpoczyna się w sali projekcyjnej od pokazu dwóch filmów zrealizowanych w technologii 3D, z których jeden przedstawia tworzenie się doliny Prądnika od czasu górnej jury, po czasy współczesne, a drugi pokazuje Ojcowski Park Narodowy. Następnie po salach wystawowych oprowadza lektor. Pierwsza sala poświęcona jest zagadnieniom geologicznym. Następnie zwiedzający przechodzą na piętro do pomieszczenia, w którym zrekonstruowane jest wnętrze jaskini, w której słychać kapiącą wodę, oraz odgłosy nietoperzy. Kolejna sala przedstawia makietę Ojcowskiego Parku Narodowego wraz z terenami sąsiednimi w skali 1:2000. Obcokrajowcy mogą korzystać z audio-przewodników w językach: angielskim, hiszpańskim, niemieckim i rosyjskim.


Ekspozycja przyrodnicza czynna jest od wtorku do niedzieli w godzinach 9:00-16:00.Obowiązuje elektroniczna rezerwacja zwiedzania dla grup powyżej 10 os. Bilet wstępu kosztuje 16 zł normalny, oraz 8 zł ulgowy, zwiedzanie ekspozycji bez filmu: 10 zł bilet normalny, 5 zł bilet ulgowy.

Szlaki turystyczne w Ojcowskim Parku Narodowym

Ojcowski Park Narodowy ze względu na swoje niezwykle ciekawe walory przyrodnicze i historyczne jest skrzyżowaniem pięciu szlaków pieszych i rowerowych, oferujących wiele możliwości zwiedzenia tego co w nim najpiękniejsze. Trasy